Cynar Bitterlikör

Maria Stuart: koningin, intrige, mythe

Maria Stuart, geboren in 1542, was al koningin van Schotland voordat ze kon lopen – met zes dagen. Ze groeide op aan het Franse hof, verloofd met de dauphin. Uit die tijd stamt het portret links: een miniatuur van hofschilder François Clouet, circa 1558. Toen haar man François II. eind 1560 stierf, verdween haar positie aan het hof. In augustus 1561 keerde ze terug naar een vaderland dat verscheurd was door religieuze conflicten.

Haar bewind werd gekenmerkt door crises en schandalen. Na opstanden en een gedwongen troonsafstand vluchtte ze in 1568 naar Engeland, in de hoop op bescherming van haar nicht Elizabeth I. Maar die zag in haar vooral een troonrivaal en liet haar bijna twintig jaar gevangen houden. Maria’s lot eindigde dramatisch: na de ontdekking van het Babington-complot tegen het leven van Elizabeth werd ze beschuldigd van hoogverraad en in 1586 schuldig bevonden. Op 8 februari 1587 werd het vonnis op kasteel Fotheringhay voltrokken – haar kalmte in die uren maakte haar in de ogen van veel katholieken tot martelares.

Haar nagedachtenis oversteeg haar regeringsperiode bij lange na. Friedrich Schiller maakte haar met Maria Stuart tot toneelfiguur en verzon daarvoor een ontmoeting tussen de twee koninginnen die nooit heeft plaatsgevonden – de nichten zijn elkaar in hun leven nooit tegengekomen. Toch zette haar dynastie zich door: haar zoon James verenigde in 1603 de kronen van Schotland en Engeland.

Bron afbeelding: 'Mary, Queen of Scots (1542–87)' van François Clouet, circa 1558, Royal Collection, publiek domein, via Wikimedia Commons